درگاه الکترونیکی گمرک جمهوری اسلامی ایران
سامانه EPL؛ سامانه دور اظهاری گمرک
اظهار کالا از هر جا، در هر ساعت
سامانه جامع امور گمرکی یا EPL (مخفف Electronic Packing List) بستر وب‌محور گمرک ایران است که به ترخیص‌کاران و صاحبان کالا اجازه می‌دهد اظهارنامه واردات، صادرات و ترانزیت را به‌صورت الکترونیکی و از راه دور تنظیم و ارسال کنند؛ بدون مراجعه حضوری برای هر مرحله و بدون نیاز به نصب نرم‌افزار.
EPL در یک نگاه
✔ نشانی رسمی: epl.irica.ir
✔ خدمات: واردات، صادرات و ترانزیت
✔ اظهار از راه دور در تمام ساعات شبانه‌روز
✔ دریافت الکترونیکی مانیفست پیش از ورود کالا
✔ اتصال اکثر گمرکات کشور به سامانه
✔ مرتبط با پنجره واحد تجارت فرامرزی
✔ خدمات: واردات، صادرات و ترانزیت
✔ اظهار از راه دور در تمام ساعات شبانه‌روز
✔ دریافت الکترونیکی مانیفست پیش از ورود کالا
✔ اتصال اکثر گمرکات کشور به سامانه
✔ مرتبط با پنجره واحد تجارت فرامرزی
۲۴/۷
امکان اظهار در هر ساعت از شبانه‌روز
۳ مسیر اصلی
واردات، صادرات و ترانزیت کالا
بدون نصب
کاملاً تحت وب؛ فقط با مرورگر و اینترنت
سراسری
اتصال اکثر گمرکات کشور به سامانه
آنچه باید درباره EPL بدانید
سامانه EPL چیست؟
EPL مخفف عبارت Electronic Packing List و در فارسی به‌عنوان «سامانه جامع امور گمرکی» شناخته میشود. این سامانه یک بستر الکترونیکی و تحت وب است که فعالیت ترخیص‌کاران گمرکی و صاحبان کالا را در انجام تشریفات گمرکی ممکن می‌سازد. نشانی رسمی آن epl.irica.ir است و برای استفاده از آن نیازی به نصب نرم‌افزار یا اپلیکیشن خاصی وجود ندارد؛ کافی است با یک مرورگر اینترنتی و کد کاربری و رمز عبور مخصوص خود وارد شوید.
گمرک جمهوری اسلامی ایران برای «دور اظهاری» واردات، صادرات و ترانزیت کالا، از طریق این سامانه و پنجره واحد تجارت فرامرزی خدمات خود را ارائه می‌کند. به بیان ساده، دور اظهاری یعنی صاحب کالا یا نماینده او بدون حضور فیزیکی در محل گمرک، اظهارنامه گمرکی را تنظیم می‌کند، اسناد لازم را بارگذاری می‌کند و مراحل بعدی را به‌صورت آنلاین پیگیری می‌کند.
سامانه EPL در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین ارکان گمرک الکترونیکی ایران تبدیل شده است. امروزه اکثر گمرکات کشور به این سامانه متصل هستند و بخش عمده‌ای از فرایند اظهار، ارزش‌گذاری، صدور مجوزها و ترخیص از طریق آن انجام میشود. در نتیجه، فعالان اقتصادی بدون وابستگی به ساعات اداری و بدون مراجعه‌های مکرر، میتوانند کار خود را پیش ببرند.
اهداف راه‌اندازی سامانه
۱) تسهیل و تسریع تشریفات گمرکی و کاهش زمان ترخیص کالا
۲) ایجاد شفافیت در محاسبه و پرداخت حقوق ورودی و عوارض دولتی
۳) کاهش مراجعات حضوری و حذف واسطه‌های غیرضروری
۴) جلوگیری از قاچاق کالا از طریق ثبت و پایش دقیق اطلاعات
۵) تبادل الکترونیکی اطلاعات میان گمرک، حمل‌ونقل، بانک‌ها و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط
۶) افزایش دقت در اظهار و کاهش خطاهای انسانی
۷) بهبود فضای کسب‌وکار و حمایت از تولید و تجارت
۲) ایجاد شفافیت در محاسبه و پرداخت حقوق ورودی و عوارض دولتی
۳) کاهش مراجعات حضوری و حذف واسطه‌های غیرضروری
۴) جلوگیری از قاچاق کالا از طریق ثبت و پایش دقیق اطلاعات
۵) تبادل الکترونیکی اطلاعات میان گمرک، حمل‌ونقل، بانک‌ها و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط
۶) افزایش دقت در اظهار و کاهش خطاهای انسانی
۷) بهبود فضای کسب‌وکار و حمایت از تولید و تجارت
EPL چگونه کار می‌کند؟
سامانه EPL حلقه اتصال میان چند بازیگر اصلی تجارت خارجی است: صاحب کالا، ترخیص‌کار، شرکت حمل‌ونقل، انبار گمرکی، کارشناسان گمرک، بانک و سازمان‌های صادرکننده مجوز. اطلاعات هر یک از این بخش‌ها به‌صورت الکترونیکی وارد و میان آنها تبادل میشود.
ارتباط مستقیم با مانیفست و قبض انبار
در روش سنتی، اطلاعات محموله بعد از ورود به گمرک و با مراجعه حضوری بررسی می‌شد. در سامانه جامع امور گمرکی، شرکت‌های حمل‌ونقل اطلاعات مانیفست را پیش از ورود کالا به‌صورت الکترونیکی ارسال می‌کنند و گمرک نیز ارتباط مستقیم با قبض انبار دارد. بنابراین اطلاعات محموله، انبار و اظهارنامه با یکدیگر تطبیق داده میشود و احتمال ناهماهنگی میان اسناد کاهش می‌یابد.
احراز هویت و مدیریت دسترسی
هر کاربر سامانه یک «کد EPL» دارد؛ کدی شناسایی که پس از ثبتنام در واحد انفورماتیک گمرک برای او صادر میشود و همراه با رمز عبور، هویت او را در سامانه تعیین می‌کند. هر اظهارنامه و هر اقدام در سامانه به این هویت متصل است. به همین دلیل توصیه میشود رمز عبور اولیه بلافاصله تغییر کند و از اشتراک آن با دیگران پرهیز شود.
مسیرهای کنترل و مجوزها
کالاهای وارداتی در مرحله ترخیص، بر اساس نظر کارشناسان گمرک و سطح ریسک، یکی از مسیرهای کنترلی را طی می‌کنند؛ برخی با بررسی اسنادی، برخی با ارزیابی و بازرسی فیزیکی. سامانه همچنین مجوزهای لازم از سایر دستگاه‌های مرتبط را مشخص می‌کند تا صاحب کالا از ابتدا بداند چه مدارکی لازم است.
خدمات اصلی سامانه EPL
از ثبت اظهارنامه تا استعلام ارزش و دریافت پروانه، مجموعه‌ای از خدمات گمرکی در سامانه جامع امور گمرکی در دسترس شماست.
دور اظهاری واردات
تنظیم و ارسال اظهارنامه واردات از دفتر کار و در هر ساعت از شبانه‌روز. اطلاعات کالا، ارزش، تعرفه و اسناد همراه به‌صورت الکترونیکی ثبت و توسط گمرک بررسی میشود.
دور اظهاری صادرات
هر صادرکننده می‌تواند در هر زمان از شبانه‌روز فرم اظهارنامه صادراتی را پر کند و اسناد را به‌صورت الکترونیکی تحویل دهد. این روند، فشار مراجعه حضوری را کم و سرعت صادرات را بیشتر می‌کند.
ترانزیت الکترونیکی
انجام فرایند اظهار و ترانزیت کالا از راه دور؛ مناسب شرکت‌های حمل‌ونقل و بازرگانانی که کالا را از مرزهای کشور عبور می‌دهند و به پیگیری سریع و دقیق وضعیت محموله نیاز دارند.
پیشاظهاری
ثبت اظهار پیش از رسیدن کالا به گمرک، بر پایه اطلاعات ثبت سفارش و بارنامه. با این کار، بخشی از تشریفات پیش از ورود کالا انجام میشود و زمان توقف در گمرک کاهش می‌یابد.
استعلام آنلاین ارزش
سامانه آنلاین ارزش به نشانی epl.irica.ir/TscViewPage در دسترس همگان است و به فعالان تجاری کمک می‌کند پیش از اظهار، تصویری روشن از ارزش‌های مبنای کالا داشته باشند.
پروانههای الکترونیکی
دسترسی به پروانههای گمرکی الکترونیکی از طریق نشانی epl.irica.ir/ecl؛ بدون نیاز به دریافت کاغذی و با امکان بررسی و پیگیری سریع‌تر توسط ذی‌نفعان.
قبض انبار و مانیفست
اتصال مستقیم گمرک به قبض انبار و دریافت الکترونیکی مانیفست از شرکت‌های حمل‌ونقل، که تطبیق اطلاعات محموله با اظهارنامه را ساده و دقیق می‌کند.
پرداخت و صدور مجوز خروج
پس از بررسی اسناد و ارزش، مبلغ اعلام‌شده از سوی گمرک به حساب مربوط واریز میشود و پس از انجام مراحل پایانی، مجوز خروج کالا از گمرک صادر خواهد شد.
چرا از سامانه EPL استفاده کنیم؟
صرفه‌جویی در زمان
با حذف رفت‌وآمدهای متعدد و امکان انجام بخش بزرگی از کار در هر ساعت شبانه‌روز، زمان انجام تشریفات گمرکی به‌طور محسوس کوتاه‌تر میشود و برنامه‌ریزی بازرگانان دقیق‌تر خواهد شد.
کاهش هزینه‌های جانبی
هر روز توقف کالا در گمرک یا انبار هزینه دارد. تسریع در اظهار و ترخیص، به کاهش هزینه‌های انبارداری، دموراژ و هزینه‌های ناشی از تأخیر کمک می‌کند.
شفافیت و ردگیری
تمام مراحل در سامانه ثبت میشود؛ بنابراین وضعیت اظهارنامه، ارزش‌گذاری و صدور مجوزها قابل پیگیری است و ابهام در مسیر ترخیص به حداقل می‌رسد.
دسترسی از هر نقطه
سامانه از طریق اینترنت و به‌صورت تحت وب در دسترس است. امکان اظهار از هر جا و برای تمامی گمرکات متصل فراهم شده و دیگر نیازی به حضور در شهر یا گمرک مقصد نیست.
کاهش خطا
دریافت مستقیم اطلاعات مانیفست و قبض انبار و تطبیق آن با اظهارنامه، احتمال خطاهای تایپی و مغایرت میان اسناد را کم می‌کند و از اصلاحیه‌ها و تأخیرهای بعدی جلوگیری می‌نماید.
یکپارچگی با پنجره واحد
طبق قانون، دستگاه‌های مرتبط با تجارت خارجی موظف به تبادل اطلاعات از طریق پنجره واحد هستند. EPL با این پنجره ارتباط دارد و نتایج فرایند گمرکی به سایر سامانه‌ها منتقل میشود.
مراحل ثبتنام و دریافت کد EPL
کد EPL شناسه‌ای است که پس از ثبتنام در واحد انفورماتیک گمرک برای شما صادر میشود و همراه با رمز عبور، امکان ورود به سامانه را فراهم می‌کند. توجه داشته باشید که برخی مراحل ثبتنام برای کاربران جدید ممکن است نیازمند مراجعه حضوری به نزدیکترین گمرک باشد؛ جزئیات دقیق را از سایت irica.ir یا واحد انفورماتیک گمرک مربوطه بپرسید.
گام ۱: آماده‌سازی مدارک
بسته به اینکه متقاضی شخص حقیقی یا حقوقی باشد، مدارک متفاوتی لازم است. پیش از مراجعه، فهرست مدارک را از گمرک مربوط دریافت کنید و نسخه‌ای اسکن‌شده و خوانا از آنها آماده داشته باشید.
گام ۲: تسلیم درخواست دریافت کد EPL
درخواست دریافت کد EPL را به گمرک مربوطه تسلیم کنید. کارشناسان مدارک را بررسی می‌کنند و در صورت تکمیل بودن پرونده، شناسه کاربری شما در سامانه ثبت میشود.
گام ۳: دریافت رمز عبور
پس از ثبت درخواست، رمز و پسورد EPL خود را از واحد انفورماتیک گمرک دریافت می‌کنید. این اطلاعات محرمانه است و نباید در اختیار افراد غیرمجاز قرار گیرد.
گام ۴: ورود و تغییر رمز
به نشانی epl.irica.ir بروید، با کد و رمز دریافتی وارد شوید و در نخستین قدم رمز عبور را تغییر دهید. انتخاب رمزی قوی و منحصربه‌فرد، امنیت اظهارنامه‌های شما را تضمین می‌کند.
گام ۵: آشنایی با محیط سامانه
پیش از ثبت نخستین اظهارنامه، بخش‌های مختلف سامانه را بررسی کنید. دوره‌های آموزشی و راهنماهای رسمی گمرک و مراکز آموزشی می‌تواند از اشتباهات رایج جلوگیری کند.
گام ۶: ثبت اولین اظهارنامه
اطلاعات کالا، فاکتور، بارنامه و سایر اسناد را با دقت وارد کنید، اظهارنامه را ارسال کنید و وضعیت آن را تا پایان فرایند ترخیص دنبال نمایید.
مدارک معمول برای اشخاص حقیقی
به‌طور معمول تصویر کارت ملی و شناسنامه، مدرک مرتبط با فعالیت تجاری مانند کارت بازرگانی یا مجوز فعالیت، نشانی و اطلاعات تماس معتبر و در صورت نیاز معرفی‌نامه یا وکالت‌نامه از متقاضی خواسته میشود. این فهرست جنبه راهنمایی عمومی دارد و فهرست قطعی را گمرک مربوط تعیین می‌کند.
مدارک معمول برای اشخاص حقوقی
برای شرکت‌ها معمولاً اساسنامه و آگهی تأسیس و تغییرات در روزنامه رسمی، مدارک هویتی مدیران و صاحبان امضا، کارت بازرگانی یا مجوزهای مرتبط، کد اقتصادی و در صورت وجود نماینده، مدرک نمایندگی درخواست میشود. همواره پیش از مراجعه از آخرین فهرست مدارک گمرک اطمینان حاصل کنید.
فرایند ترخیص کالا با EPL؛ گام به گام
ترخیص کالا آخرین مرحله ورود کالا به کشور است. خلاصه مسیر معمول در ادامه آمده است؛ البته بسته به نوع کالا، مسیر کنترلی و مقررات روز، جزئیات ممکن است متفاوت باشد.
۱. ورود کالا و دریافت مانیفست
شرکت حمل‌ونقل اطلاعات مانیفست محموله را پیش از ورود به‌صورت الکترونیکی به گمرک ارسال می‌کند. کالا پس از رسیدن به انبار گمرک، قبض انبار دریافت می‌کند و اطلاعات آن ثبت میشود.
۲. ثبت اظهارنامه در EPL
ترخیص‌کار یا صاحب کالا وارد سامانه میشود، اظهارنامه واردات را با اطلاعات کالا، تعرفه، ارزش و اسناد همراه تکمیل و ارسال می‌کند. اظهارنامه واردات قطعی باید در سامانه ثبت شده باشد.
۳. بررسی اسناد و تعیین مسیر کنترل
اسناد توسط کارشناسان گمرک بررسی و مسیر کنترل تعیین میشود. بسته به ریسک و نوع کالا ممکن است کالا با بررسی اسنادی ترخیص شود یا نیاز به ارزیابی و بازرسی فیزیکی داشته باشد.
۴. ارزیابی و تعیین ارزش
اگر ارزش، تعداد و مشخصات کالا مشکلی نداشته باشد، ارزش اظهاری با سوابق گمرکی و سایر روش‌های تعیین ارزش بررسی و حقوق ورودی محاسبه میشود.
۵. پرداخت حقوق ورودی
صاحب کالا یا نماینده او مبلغ اعلام‌شده از سوی گمرک را از طریق بانک به حساب گمرک واریز می‌کند و اطلاعات پرداخت در سامانه ثبت میشود.
۶. صدور پروانه و خروج کالا
پس از تکمیل مراحل و تسویه، پروانه گمرکی صادر و کالا از گمرک خارج میشود. پروانههای الکترونیکی در نشانی epl.irica.ir/ecl قابل دسترسی هستند.
EPL و سامانه‌های مرتبط با تجارت خارجی
EPL در کنار چند سامانه دیگر، اکوسیستم دیجیتال تجارت خارجی ایران را شکل می‌دهد. آشنایی با نقش هر یک، مسیر شما را روشن‌تر می‌کند.
درگاه گمرک ایران (irica.ir)
سایت رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران، درگاه اصلی اطلاع‌رسانی و ارائه خدمات گمرکی است و لینک ورود به سامانه EPL و پنجره واحد تجارت فرامرزی را در خود دارد. بخشنامه‌ها، اخبار و راهنماها را از همین مرجع دنبال کنید.
سامانه جامع تجارت (ntsw.ir)
سامانه جامع تجارت بستر ثبت سفارش و صدور برخی مجوزهای تجاری است. نتایج فرایند گمرکی مانند پروانه از طریق وب‌سرویس میان گمرک و این سامانه تبادل میشود.
بازار ارز تجاری (ice.ir)
بازار ارز تجاری ایران بستر تأمین و عرضه ارز حاصل از تجارت است و در چرخه واردات و صادرات نقش مهمی دارد؛ شناخت مقررات آن به تکمیل بهتر فرایند گمرکی کمک می‌کند.
پنجره واحد تجارت فرامرزی
پنجره واحد تجارت فرامرزی گمرک برای دور اظهاری واردات، صادرات و ترانزیت راه‌اندازی شده است. اظهار کالا در چارچوب این پنجره و از طریق گمرک انجام میشود و سایر دستگاه‌ها اطلاعات خود را از طریق آن تبادل می‌کنند.
نکات مهم برای استفاده بهتر از EPL
رمز عبور را محافظت کنید
رمز عبور EPL هویت دیجیتال شماست. آن را با کسی به اشتراک نگذارید، به‌صورت دوره‌ای تغییر دهید و از رمزهای ساده استفاده نکنید.
اطلاعات را دقیق وارد کنید
شرح کالا، تعرفه، ارزش و وزن باید با فاکتور، بارنامه و سایر اسناد مطابقت داشته باشد. مغایرت‌ها مهم‌ترین عامل اصلاحیه و تأخیر در ترخیص هستند.
از پیشاظهاری بهره ببرید
در صورت امکان پس از بارگیری کالا در مبدأ اظهار را آغاز کنید تا تشریفات پیش از رسیدن محموله انجام شود و زمان توقف کالا کاهش یابد.
از سایت رسمی پیگیری کنید
مقررات گمرکی و بخشنامه‌ها ممکن است تغییر کنند. همیشه آخرین ضوابط را از سایت irica.ir یا گمرک مربوطه دریافت کنید و به منابع غیررسمی اکتفا نکنید.
از ترخیص‌کار مجرب کمک بگیرید
برای محموله‌های پیچیده یا کالاهای دارای مجوز خاص، همکاری با ترخیص‌کار آشنا به تعرفه و مقررات، خطر اشتباه و جریمه را کم می‌کند.
اسناد را دیجیتال نگه دارید
فاکتور، بارنامه، قبض انبار، پروانه‌ها و رسید پرداخت را به‌صورت اسکن و منظم نگهداری کنید تا هنگام نیاز به‌سرعت در دسترس باشند.
سوالات متداول درباره سامانه EPL
EPL مخفف Electronic Packing List و همان سامانه جامع امور گمرکی است؛ یک بستر الکترونیکی تحت وب که ترخیص‌کاران و صاحبان کالا را قادر می‌سازد اظهارنامه واردات، صادرات و ترانزیت را از راه دور تنظیم و ارسال کنند.
نشانی رسمی سامانه epl.irica.ir است. برای استفاده از آن نیازی به نصب نرم‌افزار نیست و با مرورگر و اینترنت می‌توانید وارد شوید. لینک ورود به سامانه در سایت گمرک ایران به نشانی irica.ir نیز قرار دارد.
دور اظهاری یعنی انجام اظهار کالا از راه دور. صاحب کالا یا ترخیص‌کار بدون حضور فیزیکی در گمرک و در هر ساعت از شبانه‌روز می‌تواند فرم اظهارنامه را پر کند و اسناد را به‌صورت الکترونیکی تحویل دهد.
کد EPL شناسه هر کاربری است که در واحد انفورماتیک گمرک ثبتنام کرده است. پس از تسلیم درخواست و بررسی مدارک، رمز و پسورد EPL از واحد انفورماتیک گمرک دریافت میشود. توصیه میشود در اولین ورود رمز را تغییر دهید.
بسته به نوع کاربر و مقررات روز، برخی مراحل ثبتنام ممکن است نیاز به مراجعه حضوری به نزدیکترین گمرک داشته باشد. برای اطلاع از روش دقیق و بهروز، به سایت irica.ir مراجعه کنید یا با واحد انفورماتیک گمرک مربوطه تماس بگیرید.
مدارک بسته به حقیقی یا حقوقی بودن متقاضی متفاوت است. معمولاً مدارک هویتی، مدارک مرتبط با فعالیت بازرگانی، کد اقتصادی و برای شرکت‌ها اسناد ثبتی و مدارک امضاداران درخواست میشود. فهرست دقیق را از گمرک دریافت کنید.
بله. گمرک ایران خدمات دور اظهاری واردات، صادرات و ترانزیت کالا را از طریق این سامانه و پنجره واحد تجارت فرامرزی ارائه می‌کند و تقریباً اکثر گمرکات کشور به آن متصل هستند.
پیشاظهاری یعنی ثبت اظهار پیش از ورود کالا به گمرک. گمرک اعلام کرده است که برای آن نیازی به ثبت اطلاعات در سامانه دیگری نیست و صاحبان کالا میتوانند پس از بارگیری در مبدأ، بر اساس اطلاعات ثبت سفارش و بارنامه اقدام کنند. مزیت آن، انجام تشریفات پیش از رسیدن کالا و کاهش زمان توقف است.
سامانه آنلاین ارزش از طریق نشانی epl.irica.ir/TscViewPage در دسترس عموم است. همچنین بخش ارزش کالا در درگاه EPL و پنجره واحد تجارت قابل دسترسی است.
پروانههای الکترونیکی گمرک در نشانی epl.irica.ir/ecl قرار دارند. برای دسترسی به آنها همان مسیر رسمی را ببینید و از سایتهای غیررسمی استفاده نکنید.
پس از بررسی اسناد و تعیین ارزش، مبلغ اعلام‌شده از سوی گمرک باید از طریق بانک به حساب گمرک واریز شود. پس از ثبت پرداخت و تکمیل مراحل، مجوز خروج و پروانه صادر میشود.
برای بازیابی رمز باید با واحد انفورماتیک گمرکی که در آن ثبتنام کرده‌اید تماس بگیرید یا طبق راهنمای رسمی سامانه اقدام کنید. هرگز رمز خود را به افراد ناشناس یا سایتهای غیررسمی ندهید.
خیر. این صفحه صرفاً جنبه معرفی و اطلاع‌رسانی دارد. مرجع رسمی و بهروز برای مقررات و خدمات، سایت گمرک جمهوری اسلامی ایران به نشانی irica.ir و سامانه epl.irica.ir است.
این صفحه جنبه معرفی و اطلاع‌رسانی دارد و وابسته به گمرک جمهوری اسلامی ایران نیست. مرجع رسمی خدمات و مقررات، سایت irica.ir و سامانه epl.irica.ir است. پیش از هر اقدام، آخرین ضوابط را از منابع رسمی گمرک تأیید کنید.